Jak sprawdzić jakość pelletu przed zakupem? Cechy dobrego granulatu

Wygląd i kolor jako pierwsze wskaźniki jakości

Pellet drzewny ENplus A1 produkowany z czystego drewna bez kory ma jednorodną barwę od jasnożółtej do jasnobrązowej. Granulki powinny mieć gładką, lśniącą powierzchnię i regularny cylindryczny kształt z równo odłamanymi końcami. Obecność ciemnych przebarwień, czarnych smug lub szarego nalotu może wskazywać na domieszkę kory, przetworzonego drewna lub paliwa innego niż drzewne.

Pellet dobrej jakości ma jednorodną długość granulek w zakresie 3,15 do 40 mm i średnicę 6 lub 8 mm. Granulki o bardzo różnych długościach, z wieloma odłamkami i cząstkami mniejszymi niż 3 mm świadczą o niskiej trwałości mechanicznej (DU poniżej 97,5%). Duża ilość pyłu na dnie worka lub zsypnika silosu jest pierwszym sygnałem, że pellet nie spełnia parametrów ENplus A1 i może powodować problemy z podajnikiem ślimakowym.

Kolor pelletu może różnić się nieznacznie między partiami i gatunkami drewna: pellet z sosny jest jasnobeżowy, z olchy lekko różowawy, z buku brązowożółty. Różnice wynikające z gatunku drewna są normalne i nie świadczą o złej jakości. Jednak raptowna zmiana koloru między partiami od tego samego dostawcy, szczególnie w kierunku ciemniejszym lub szarawym, może wskazywać na zmianę surowca lub domieszkę kory.

Test wodny: szybki sposób na ocenę trwałości mechanicznej

Prosty test polega na wrzuceniu kilku granulek do szklanki wody i obserwowaniu zachowania pelletu przez 30 do 60 sekund. Pellet dobrej jakości (DU powyżej 97,5%) przez pierwsze sekundy zachowuje kształt, a następnie powoli rozmiękia od zewnątrz i opada na dno całym granulkiem. Pellet złej jakości lub mokry rozpada się błyskawicznie na drobiny i pył już w ciągu kilku sekund od kontaktu z wodą. Test jest przybliżony i nie zastępuje badania laboratoryjnego, ale daje szybkie rozeznanie przy ocenie partii pelletu na miejscu dostawy.

Zapach podczas spalania i przy podgrzewaniu

Pellet drzewny ENplus A1 w czasie spalania wydaje przyjemny, czysty zapach palonego drewna bez ostrych domieszek. Pellet z domieszką kory może wydzielać lekko gorzki lub żywiczny zapach intensywniejszy niż czysty granulat. Pellet z domieszką słomy lub łuski słonecznikowej wydaje podczas podgrzewania ostry, kwaśny lub pieczony zapach wyraźnie różniący się od typowego aromatu drewna. Nieprzyjemny zapach podczas normalnego spalania w kotle jest powodem do skontrolowania certyfikatu i parametrów dostarczonego paliwa.

Zapach pelletu w worku, bez podgrzewania, powinien być dyskretny i przypominać świeże drewno lub trociny. Stęchły, pleśniowy lub ziemisty zapach informuje o zawilgoceniu pelletu podczas transportu lub przechowywania, co obniża wartość opałową i sprzyja blokowaniu podajnika. Pellet z wyczuwalnym zapachem oleju maszynowego lub lakieru może zawierać odpady z przetwórstwa drewna wtórnego z powłokami chemicznymi.

Jak czytać dokumenty jakościowe i certyfikat ENplus?

Certyfikowany dostawca pelletu ENplus A1 powinien udostępnić przy dostawie lub na życzenie: aktywny certyfikat ENplus z numerem rejestracyjnym, wyniki badań laboratoryjnych z akredytowanego laboratorium, fakturę lub dokument przewozowy ze wskazaniem klasy pelletu i numeru certyfikatu. Numer rejestracyjny w formacie PL-XXX-XXXX lub podobnym można zweryfikować samodzielnie w bazie ENplus-pellets.eu w ciągu kilkunastu sekund.

Protokół badań laboratoryjnych powinien zawierać przynajmniej: wartość opałową w MJ/kg (min. 16,5 MJ/kg), zawartość wilgoci w % (max. 10%), zawartość popiołu w % (max. 0,7% dla A1), trwałość mechaniczną DU w % (min. 97,5%), zawartość siarki i chloru. Brak jakiegokolwiek z tych parametrów w dokumentacji jest sygnałem, że certyfikat może być nieaktualny lub sfałszowany. Przy regularnych dostawach dostawca powinien odświeżać dokumenty co sezon lub przy każdej zmianie producenta.

Świadectwo jakości wymagane przez program Czyste Powietrze przy rozliczeniu dotacji musi potwierdzać klasę ENplus A1 lub A2 odpowiednią dla posiadanego kotła. WFOŚiGW Mazowsze akceptuje dokumenty w języku polskim z numerem certyfikatu ENplus i wynikami badań z akredytowanego laboratorium. Dostawcy, którzy nie mogą dostarczyć takiej dokumentacji, nie mogą być stroną umowy dostawy w ramach programu dotacyjnego.

Najczęściej zadawane pytania o jakość pelletu

Co oznacza trwałość mechaniczna DU pelletu?

Trwałość mechaniczna DU (durability) to procentowy udział całych granulek po standardowym teście odporności na ściskanie i wstrząsanie. Dla ENplus A1 minimalna wartość DU wynosi 97,5%, co oznacza, że na 100 g pelletu co najwyżej 2,5 g może zamienić się w pył podczas normalnej obsługi. Wysoka wartość DU gwarantuje poprawne działanie podajnika ślimakowego bez zatykania.

Ile pyłu w worku pelletu jest akceptowalne?

Norma ENplus A1 dopuszcza maksymalnie 1% drobnych cząstek poniżej 3,15 mm. W worku 15 kg oznacza to do 150 g pyłu i okruchów na dnie. Jeśli po opróżnieniu worka pozostaje więcej niż szczypta drobnych cząstek, pellet może nie spełniać wymagań ENplus A1 i wymaga sprawdzenia certyfikatu dostawy.

Jak sprawdzić certyfikat ENplus dostawcy?

Na worku, etykiecie lub fakturze powinien znajdować się numer rejestracyjny producenta lub dystrybutora. Numer ten wpisuje się w wyszukiwarce na stronie ENplus-pellets.eu i sprawdza aktualny status certyfikatu. Cała weryfikacja zajmuje kilkanaście sekund i jest dostępna bezpłatnie dla każdego nabywcy pelletu.

Czy pellet z różnych worków tej samej partii może różnić się kolorem?

Nieznaczne różnice w odcieniu koloru między workami tej samej partii są normalne i wynikają ze zmienności surowca drzewnego oraz warunków granulacji. Niepokojące są natomiast wyraźne różnice w ciemności, obecność czarnych lub szarych granulek, która wskazuje na domieszkę kory lub surowca spoza drewna tartacznego.