Pellet drzewny a rolniczy: różnice, spalanie i zastosowanie w kotłach

Surowce i skład pelletu drzewnego oraz rolniczego

Pellet drzewny jest produkowany ze sprasowanych trocin, wiórów i zrębków drewna tartacznego, najczęściej sosny, świerka, olchy lub buku, bez kory i bez lakierowanych odpadów w przypadku klasy ENplus A1. Lepiszczem jest wyłącznie lignina naturalnie obecna w drewnie, aktywowana podczas granulacji pod ciśnieniem w temperaturze 80 do 100°C. Pellet drzewny klasy ENplus A1 zawiera do 0,7% popiołu suchej masy, a temperatura topliwości popiołu przekracza 1200°C, co praktycznie eliminuje ryzyko żużlowania rusztu.

Pellet rolniczy jest wytwarzany ze słomy zbożowej, łuski słonecznika, zrębków wierzby energetycznej, trzciny lub mieszanin biomasy rolniczej. Skład chemiczny tych surowców różni się zasadniczo od drewna: zawierają znacznie więcej popiołu (od 4 do 20% suchej masy), potasu, siarki i chloru. Temperatura topliwości popiołu w pelletach rolniczych wynosi często poniżej 900°C, co oznacza, że przy typowych temperaturach spalania popiół przechodzi w ciekły szlak i skleja ruszt oraz wymiennik. Norma PN-EN ISO 17225-6 obejmuje pellet niedrewniany i dopuszcza parametry znacznie odbiegające od normy pelletu drzewnego.

Pellet ze słomy słonecznikowej ma wyjątkowo wysoką zawartość chloru, często przekraczającą 0,3% suchej masy, podczas gdy norma ENplus A1 dla drewna dopuszcza maksymalnie 0,02%. Chlor w procesie spalania tworzy chlorowodór i dioksyny, które uszkadzają stal wymiennika i komina oraz są szkodliwe dla zdrowia przy emisji do otoczenia.

Jak pellet rolniczy zachowuje się w kotle domowym?

Kocioł zaprojektowany do spalania pelletu drzewnego ENplus A1 nie jest przystosowany do spalania pelletu rolniczego. Temperatura topliwości popiołu pelletów słomiastych jest niższa niż temperatura robocza palnika kotła klasy 5, co oznacza, że popiół tworzy zestaloną masę na ruszcie już po kilku godzinach pracy. Usuwanie żużla z palnika retortowego wymaga ręcznego czyszczenia, a przy intensywnym użytkowaniu grozi uszkodzeniem misy palnika i rusztu wymiennika.

W jakich kotłach stosuje się pellet rolniczy?

Pellet rolniczy ma zastosowanie przede wszystkim w kotłach przemysłowych i komercyjnych zaprojektowanych do spalania biomasy niskiej jakości. Kotły wielkorusztowe, kotły z ruchomym rustem i specjalistyczne palniki do biomasy niejednorodnej są konstruowane z myślą o surowcach o wysokiej zawartości popiołu i niskiej temperaturze topliwości żużla. W sektorze rolniczym pellet słomiasty jest stosowany do ogrzewania szklarni, hal produkcyjnych i pomieszczeń inwentarskich, gdzie do ogrzewania stosowane są kotły dedykowane biomasie rolniczej.

Identyfikacja wizualna pelletu rolniczego bywa trudna, ale możliwa. Pellet słomiasty ma zazwyczaj jaśniejszy kolor niż drzewny, często żółtawy lub beżowy, i charakterystyczny zapach słomy przy spalaniu. Pellet ze słonecznika jest ciemniejszy i ma ostry zapach podczas podgrzewania. Pellet drzewny ENplus A1 ma jednorodną barwę od jasnożółtej do jasnobrązowej, gładką powierzchnię i czysty zapach drewna.

Najczęściej zadawane pytania o pellet drzewny i rolniczy

Czy można spalać pellet rolniczy w kotle domowym?

Nie, pellet rolniczy nie jest przeznaczony do kotłów domowych zaprojektowanych do spalania pelletu drzewnego ENplus. Wysoka zawartość popiołu i niska temperatura jego topliwości prowadzą do żużlowania palnika i wymiennika. Stosowanie pelletu rolniczego w kotle klasy 5 skutkuje utratą gwarancji i może wymagać kosztownej naprawy lub wymiany palnika.

Jak rozpoznać pellet rolniczy od drzewnego?

Pellet rolniczy ma często jaśniejszy kolor (żółtawy lub beżowy przy słomie), nie ma certyfikatu ENplus A1 i jest sprzedawany bez numeru rejestracyjnego producenta w bazie European Pellet Council. Przy spalaniu wydziela charakterystyczny zapach słomy lub kwaśny zapach chlorku. Pellet drzewny ENplus A1 ma jednorodną brązową barwę i gładką, lśniącą powierzchnię granulatu.

Czy pellet rolniczy jest tańszy od drzewnego?

Pellet rolniczy kosztuje zazwyczaj od 600 do 900 zł za tonę, czyli 200 do 400 zł mniej niż pellet drzewny ENplus A1. Jednak niższa wartość opałowa, wyższe koszty serwisu kotła i ryzyko poważnych uszkodzeń instalacji sprawiają, że oszczędność na cenie paliwa jest iluzoryczna w dłuższej perspektywie. Jedna kosztowna naprawa palnika pochłania oszczędności kilku sezonów.

Czy normy różnią się dla pelletu drzewnego i rolniczego?

Tak. Pellet drzewny jest certyfikowany według normy PN-EN ISO 17225-2 w systemie ENplus A1/A2/B. Pellet rolniczy (niedrewniany) jest opisany normą PN-EN ISO 17225-6, która dopuszcza znacznie wyższe poziomy popiołu, chloru i azotu, ponieważ jest przeznaczony do instalacji przemysłowych.